ประเพณีบุญข้าวสาก

บุญข้าวสาก เป็นงานบุญประจำปีของชาวไทยในภาคอีสาน

จะจัดขึ้นในวันพระ 15 ค่ำ เดือน 10  ถือเป็นวันเปิดโลกที่มีการทำบุญอุทิศส่วนกุศลให้กับญาติพี่น้อง หรือผู้ที่ล่วงลับไปแล้ว หรือให้กับสัตว์โลก จำพวกผีเปรต อสูรกาย ศพไร้ญาติ เป็นต้น โดยจะมีการทำสลาก เขียนชื่อผู้ที่เราต้องการทำบุญให้ แล้วมีการจัดข้าวปลาอาหารใส่ในกระทงใบตองที่เตรียมไว้ ประกอบไปด้วย ของคาว ของหวาน ผลไม้ นอกจากนี้อาจจะเป็นการแลกเปลี่ยนอาหารหรือสิ่งของกับเพื่อนบ้านหรือญาติพี่น้อง ก็ถือว่าได้ทำบุญเช่นเดียวกัน

โดยในวันนี้ชาวบ้านจะพากันไปทำบุญที่วัด ฟังพระธรรมเทศนา รักษาศีล ปฎิบัติธรรม หลังจากนั้นจะนำอาหารที่จัดไว้ ไปไว้ตามมุมวัด หรือตามทางสามแพร่ง ซึ่งบางคนก็จะนำไปให้เจ้าที่ที่ดูแลรักษาไร่นา ไร่สวน หรือที่เรียกว่าตาแฮก เพื่อความเป็นสิริมงคล จะได้ช่วยปกปกรักษาผลผลิตที่ปลูกไว้  โดยความเชื่อในการทำบุญข้าวสากมีที่มาจาก ในสมัยก่อนมียักษ์ตนหนึ่งโกรธแค้นสามีภรรยา

ที่เคยทำร้ายตนเองในอดีตชาติ โดยการฆ่ายักษ์และลูก มาในชาตินี้ยักษ์จึงมาเอาคืน ขโมยลูกของสามีภรรยาคู่นี้ แต่ทั้งสองหนีได้ทัน และเข้าไปอยู่ในเขตวัดเชตุวันมหาวรวิหาร ทำให้ยักษ์เข้าไปไม่ได้ และได้ฟังพระเทศนาทำให้บรรลุธรรม จึงกลายมาเป็นประเพณีบุญข้าวสากที่มีการทำบุญให้กับผู้ที่เสียชีวิตไปแล้ว ถือเป็นการปฏิบัติสืบเนื่องกันมาตั้งแต่รุ่นปู่ย่าตายาย

โดยมีความสำคัญให้เราตะหนักเห็นถึงความสำคัญของการทำความดี ตายไปแล้วก็จะไปเกิดบนสวรรค์ หากทำชั่วก็จะตกนรก เป็นผีที่ต้องขอส่วนบุญ และอีกนัยหนึ่งก็คือการสอนให้มนุษย์รู้จักทำบุญ บริจาคสิ่งของ มีการให้ทาน เสียสละทรัพย์ สิ่งของที่หามาได้ ไม่ต้องยึดมั่นถือมั่น หรืออีกอย่างก็คือต้องปลงให้ได้ เพราะไม่มีสิ่งไหนเป็นของของเราตลอดไป ทุกๆคนเกิดมาต่างมีชีวิตขัยเป็นของตัวเอง ล้วนเป็นอนิจจัง ชีวิตไม่ยืนยาว มีเพียงคุณความดีที่ทำไว้ที่จะคงอยู่กับเราตลอดไป

เปรียบเหมือนกับการทำบุญข้าวสากที่ญาติพี่น้องจะคงระลึกถึงบุญคุณของบรรพบุรุษ และยึดถือเป็นประเพณีที่คงอยู่ต่อไปให้คนรุ่นใหม่ได้สืบทอดดำเนินต่อ ซึ่งอาจจะมีการปรับเปลี่ยนไปตามยุคโลกาภิวัฒน์ หรือที่เรียกว่า ทำบุญแบบสมัยใหม่ แต่ยังคงกลิ่นอายของความเป็นไทย ถือเป็นวัฒนธรรมที่ยังทรงคุณค่าที่แฝงไปด้วยความกตัญญูรู้คุณต่อผู้มีพระคุณ ให้ระลึกนึกถึงความสำคัญของผู้ที่จากโลกนี้แล้ว 

เรื่องนี้ถูกเขียนใน ประเพณี และติดป้ายกำกับ คั่นหน้า ลิงก์ถาวร